قم شناسی (15)سد کبار قم قديمي ترين سد قوسي جهان
کبار» و 1700 سال قدمت ؛ قديمي ترين سد قوسي جهان در قم پا برجاست
* قم - حسين محمدرضايي
سد کبار قم با تاريخچه اي هزار و 700 ساله همچنان دشت کبار را آبياري مي کند و کشاورزي منطقه را رونق بخشيده است.
رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان قم در اين باره به خبرنگار ما گفت: طبق تاريخچه سد، پايه ريزي اوليه آن در دوره ساسانيان يعني هزار و 700 سال پيش انجام شده است.
مهندس مهدي متقيان افزود: اما دکتر غلامرضا کوروس استاد سابق دانشگاه تهران مي گويد: اين سد مربوط به دوره ايلخاني است و 700 سال قدمت دارد.وي تصريح کرد: قلعه بالاي سد و چهار طلاقي پايين سد مربوط به زمان ساساني است که سازنده آن مشخص نيست، ولي تحقيقات روي سد ساوه (رودخانه قره چاي) نشان مي دهد سازنده آن يکي از پسران هولاکوخان مغول به نام شمس الدين است و ساخت سد کبار نيز به لحاظ تاريخي به زمان احداث سد ساوه برمي گردد.
مهندس متقيان در ادامه گفت: مخزن سد 450 هزار مترمکعب ظرفيت دارد و ارتفاع آن از کف رودخانه 25 متر و طول تاج آن نيز 55 متر مي باشد.وي افزود: اين سد در دوره صفويه مرمت و بازسازي شده است و لوله هاي انتقال آب کشف شده در آن که از جنس سفال مي باشد مربوط به دوران صفويه است که به منظور نگهداري به موزه ملي آب تهران منتقل و در آن جا به ثبت رسيده است.
رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان قم در ادامه اظهار داشت: اين سد در فهرست آثار ملي کشور به ثبت رسيده است که جزو منطقه گردشگري قم مي باشد و در 25 کيلومتري جنوب قم و در جاده قديم قم به کاشان قرار گرفته است.
مهندس رضوي مديرعامل شرکت آب منطقه اي قم نيز در اين باره گفت: اين سد همچنان نقش خود را در تغذيه دشت کبار ايفا مي کند.وي با اشاره به قوسي بودن سد کبار افزود: اين سد به دليل قوسي بودن، نيروهاي وارده را به بدنه ها منتقل مي کند و جزو اولين سدهاي قوسي جهان به شمار مي رود.مهندس رضوي در ادامه تصريح کرد: طرح مطالعاتي سازه هاي اين سد مانند برج آبگير و شيرهاي تخليه از محل اعتبارات استان و همکاري وزارت نيرو آغاز شده و تا پايان سال به بهره برداري مي رسد.
محمد عرب مشاور استاندار و اولين شهردار قم پس از پيروزي انقلاب اسلامي در اين باره مي گويد: در روزهاي اوليه انقلاب و پس از تأسيس جهاد سازندگي، با همکاري جهاد قم اين سد بازسازي شد.
گفتني است: افزون بر بندهاي قديمي نظير پل بند شوشتر با طول بيش از 500 متر و 40 دهنه که بيش از هزار سال قدمت دارد و يا بند امير که با ارتفاع 15 متر و طول 102 متر بيش از هزار سال هنوز زيبايي و صلابت استوار خود را از دست نداده است سد کبار به عنوان قديمي ترين سد قوسي دنيا پا برجاست که با سنگهاي لاشه تراشيده و ملات ساروج مرکب از ماسه، آهک و سفيده تخم مرغ ايجاد گرديده است. همچنين سد کريت در طبس با ارتفاع 60 متر بلندترين سد جهان به مدت 550 سال بود که اهل فن آن را بارزترين و البته ناشناخته ترين دستاوردهاي صنعت گذشته سد سازي ايران مي دانند.سد کريت با عرض تاج يک متر هنوز هم نازکترين سد جهان است.
برگرفته از :http://www.qudsdaily.com/archive/1388/html/2/1388-02-19/page13.html
http://www.hakhamaneshian.net/modules.php?name=Forums&file=printview&t=72&start=0
* قم - حسين محمدرضايي
سد کبار قم با تاريخچه اي هزار و 700 ساله همچنان دشت کبار را آبياري مي کند و کشاورزي منطقه را رونق بخشيده است.
رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان قم در اين باره به خبرنگار ما گفت: طبق تاريخچه سد، پايه ريزي اوليه آن در دوره ساسانيان يعني هزار و 700 سال پيش انجام شده است.
مهندس مهدي متقيان افزود: اما دکتر غلامرضا کوروس استاد سابق دانشگاه تهران مي گويد: اين سد مربوط به دوره ايلخاني است و 700 سال قدمت دارد.وي تصريح کرد: قلعه بالاي سد و چهار طلاقي پايين سد مربوط به زمان ساساني است که سازنده آن مشخص نيست، ولي تحقيقات روي سد ساوه (رودخانه قره چاي) نشان مي دهد سازنده آن يکي از پسران هولاکوخان مغول به نام شمس الدين است و ساخت سد کبار نيز به لحاظ تاريخي به زمان احداث سد ساوه برمي گردد.
مهندس متقيان در ادامه گفت: مخزن سد 450 هزار مترمکعب ظرفيت دارد و ارتفاع آن از کف رودخانه 25 متر و طول تاج آن نيز 55 متر مي باشد.وي افزود: اين سد در دوره صفويه مرمت و بازسازي شده است و لوله هاي انتقال آب کشف شده در آن که از جنس سفال مي باشد مربوط به دوران صفويه است که به منظور نگهداري به موزه ملي آب تهران منتقل و در آن جا به ثبت رسيده است.
رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان قم در ادامه اظهار داشت: اين سد در فهرست آثار ملي کشور به ثبت رسيده است که جزو منطقه گردشگري قم مي باشد و در 25 کيلومتري جنوب قم و در جاده قديم قم به کاشان قرار گرفته است.
مهندس رضوي مديرعامل شرکت آب منطقه اي قم نيز در اين باره گفت: اين سد همچنان نقش خود را در تغذيه دشت کبار ايفا مي کند.وي با اشاره به قوسي بودن سد کبار افزود: اين سد به دليل قوسي بودن، نيروهاي وارده را به بدنه ها منتقل مي کند و جزو اولين سدهاي قوسي جهان به شمار مي رود.مهندس رضوي در ادامه تصريح کرد: طرح مطالعاتي سازه هاي اين سد مانند برج آبگير و شيرهاي تخليه از محل اعتبارات استان و همکاري وزارت نيرو آغاز شده و تا پايان سال به بهره برداري مي رسد.
محمد عرب مشاور استاندار و اولين شهردار قم پس از پيروزي انقلاب اسلامي در اين باره مي گويد: در روزهاي اوليه انقلاب و پس از تأسيس جهاد سازندگي، با همکاري جهاد قم اين سد بازسازي شد.
گفتني است: افزون بر بندهاي قديمي نظير پل بند شوشتر با طول بيش از 500 متر و 40 دهنه که بيش از هزار سال قدمت دارد و يا بند امير که با ارتفاع 15 متر و طول 102 متر بيش از هزار سال هنوز زيبايي و صلابت استوار خود را از دست نداده است سد کبار به عنوان قديمي ترين سد قوسي دنيا پا برجاست که با سنگهاي لاشه تراشيده و ملات ساروج مرکب از ماسه، آهک و سفيده تخم مرغ ايجاد گرديده است. همچنين سد کريت در طبس با ارتفاع 60 متر بلندترين سد جهان به مدت 550 سال بود که اهل فن آن را بارزترين و البته ناشناخته ترين دستاوردهاي صنعت گذشته سد سازي ايران مي دانند.سد کريت با عرض تاج يک متر هنوز هم نازکترين سد جهان است.
برگرفته از :http://www.qudsdaily.com/archive/1388/html/2/1388-02-19/page13.html
http://www.hakhamaneshian.net/modules.php?name=Forums&file=printview&t=72&start=0
+ نوشته شده در چهارشنبه ۱۳۸۸/۰۹/۰۴ ساعت 20:45 توسط یاسری
|