قم شناسی (35)بازار قم
http://www.tebyan.net/index.aspx?pid=3845
بازار قم
بازار قم با مجموعه ای از راسته ، چهار سوق ، سرا و تیمچه ، جزیی از بافت قدیم شهر قم به شمار می رود . این مجموعه شامل دو راسته ی سر پوشیده با پوشش گنبدی است . سرپوشیده بودن بازار یك سو به سنت معماری بازار باز می گردد وازسوی دیگر به خاطر گرمای شدید تابستان و سرمای شدید زمستان وناشی از هوای كویری قم است .
تهویه و نور رسانی بازار از طریق در یچه هایی كه در پوشش گنبدی آن تعبیه شده صورت می گیرد. این دریچه ها در بالای گنبد به شكل دایره و در دو طرف آن قرار دارند و به شكل قلب مشاهده می شوند . تركیب نوری كه از سقف می تابد وحجم گنبدی سقف ، فضایی دلنشین به وجود می آورد.
مصالح ساختمانی مورد استفاده در بازار قم با توجه به امكانات محیطی از خشت، آجر، گل وسنگ فراهم آمده است .
علاوه بر بخش سرپوشیده ، بازار قم دارای سراهایی نیزاست كه مجتمع تجاری بدون سقف هستند و معمولاً به تجارت عمده می پردازند. این سراها در حقیقت همان كاروانسراهای دیروز هستند و شمار و وسعت آنها نشان دهنده اهمیت اقتصادی آنها است.
بخش های وسیعی از بازار قم یعنی بازار كهنه در دوران صفویه و در پیرامون مسجد جامع بنا شد و تا پایان دوره قاجاریه بناهایی كه بدان نیاز بود درآن جای گرفت . در دوران ناصرالدین شاه بازار قم روبه گسترش نهاد و " بازارنو" احداث شد ودر دو سوی این راسته نو، بناها ی تازه ای مثل تیمچه بزرگ ساخته شد . درسال های نخست دوره پهلوی نیز برمبنای ضرورت های تجاری موجود، بخش هایی به بازار نو افزوده شد.
این بازار ابتدا به صورت خطی و به شكل یك پارچه ساخته شد وازمیدان كهنه تا پل علیخانی ادامه داشت . بازارقم تیمچه ها ، سراها و... دیگری را هم در بر می گرفت . حدود پنجاه سال پیش به موازات توسعه شهر قم و به دلیل احداث خیابان های جدید، بازار به چند بخش تقسیم شد وقسمت هایی از آن برای همیشه از میان رفت . درحال حاضر از بازار قدیم قم ، دوبخش " بازار كهنه " و" بازار نو" برجای مانده كه هر كدام از این بازارها حدود یك كیلومتر طول دارد. مساجد موجود در بازار قم با توجه به مقدم بودن وظایف مذهبی مسلمانان بر دیگر امور، كاربری خود را ازگذشته های دور تاكنون حفظ كرده اند. علاوه برمسجد جامع كه نزدیك بازار كهنه قرا ر دارد، در بازاركهنه ونو تعدادی مسجد بزرگ و كوچك با فاصله های اندك برای تأمین نیازهای معنوی كسبه و بازاریان و مشتریان و ساكنان اطراف بازار وجود دارد تا با شنیدن بانگ اذان در كوتاه ترین زمان به ادای نماز بپردازند.
اساساً مسجد در بازار قم به عنوان معبری برای وارد شوندگان مطرح است تا با ذكر و یاد خدا وارد بازار شوند و هنگام نماز، یاد خداوند آنها را از كم فروشی ، تقلب وبی عدالتی باز دارد. همین امر موجب حضور توام بازار ومسجد طی قرون متمادی شده است. مسجد روابط روحی و معنوی حیات اجتماعی را تأمین می كند و بازار، روابط اقتصادی جامعه را حیات می بخشد.
مساجد موجود در بازار قم عبارت اند از : مسجد مسگرها ، مسجد ملا جعفر ، مسجد امام حسین (ع) ، و دو مسجد بدون نام دیگر در بازار نو و مسجد نجارها ، مسجد رضویه ، مسجد میدان كهنه ( پامنار) و دو مسجد نماز خانه ای در بازار كهنه.
درنتیجه ی تحولات اجتماعی – اقتصادی دهه های اخیر، به تدریج كالبد سنتی بازار متحول شده و فضاهای جدید و آراسته ، بافت سنتی بازار را برهم زد ه است . در بازار نو سه پاساژ" قائم "، " حجت " و" بوعلی سینا " جایگزین بخش هایی از بناهای قدیمی شده اند.
بازار كهنه
در دو سوی بازار كهنه هسته ی اولیه شهر قم یعنی محله ی " عربستان " و محله ی " لب چال " قرار دارد . كوچه عربستان كه محله عربستان حول آن شكل گرفته ، از دروازه ری آغاز ودر محل بازار نو به گذر " عشقعلی " ختم می شود. این كوچه به احتمال یقین همان راه عراق واین محله نخستین قرار گاه مسلمانان بوده است . این بازار سرپوشیده كه از خیابان 45 متری عمار یاسر شروع شده و به میدان كهنه نزدیك خیابان طالقانی ختم می شود ، امروزه بیشتر به كارگاه ها اختصاص یافته است.
طول راسته ی بازار كهنه حدود یك كیلومتراست و خانه های مسكونی درمیان آن وجود ندارد. سقف این بازار از پوشش گنبدی ساخته شده است . این بازار دارای یك سرای بدون نام و سرایی به نام كاروانسرای ملا حسین است .
در قسمت انتهایی بازار كهنه ، میدانگاهی مستطیل شكل قرا ر دارد كه به نام " میدان كهنه " ، معروف و فضایی بازاست كه دورتا دورآن را مغازه های مختلف در بر گرفته است . در وسط این میدان ، دست فروشان به فروش میوه وتره بار مشغول اند . این قسمت دارای سقف كاذبی است كه توسط دست فروشان ایجاد شده است . در " میدان كهنه" مسجدی هم به همین نام وجود دارد كه دارای برجی تاریخی است.
بازار نو
این بازار سرپوشیده شامل بازار مسگرها ، كفاش ها، راسته بازار و بازارچه حسین آباد است. این بازار ازسوی بازار مسگرها به خیابان 19 دی واز سمت بازارچه حسین آباد به خیابان طالقانی راه می یابد . یك قسمت ازاین بازار به دلیل احداث خیابان از آن جدا شده وخود به بازار نوشهرت یافته است . درخیابان آستانه و خیابان آیت الله نجفی مرعشی ( ارم ) دیگر ورودی های بازار نو قرار دارد. بازار مسگرها تا چهار سوق ادامه می یابد واز آن پس " راسته بازار" و انتهای آن را " بازار چه حسین آباد " می نامند . در اواسط این بازارچه میدانگاهی بدون سقف وجود دارد كه محل خرید وفروش تره بار است.
طول راسته ی بازار حدود یك كیلو متر و عرض آن به شش متر می رسد . كوچه ها ی تنگ مسكونی با محورهای فرعی به عرض دو تا سه متر به بازار پیوسته اند. این قسمت از بازار یك طبقه است اما داخل حجره ها یك نیم طبقه برای انبار كالا ساخته شده است . درمیان راسته بازار نو نیز خانه های مسكونی وجود ندارد.
سقف راسته بازار شامل چهار نیم طاق و 78 طاق گنبدی و ارتفاع آن حدود شش متر است كه به صورت یك ردیف گنبد مشاهده می شود. ابتدای كوچه ها ی حاشیه ی بازار به هنگام پیوستن به راسته بازارنیز طاق بندی شده است.
بیشتر سراهای بازار قم در بازار نو و در جنوب راسته ی بازارنو قراردارند . نام این سراها اغلب از نام كالایی كه در آن معامله می شد و یا از نام بینانگذار آنها گرفته شده است . سرای بناها ، سرای صدراعظم ، سرای همدانی ها ، سرای حاج عسگرخان ، سرای حاج عباسقلی ، سرای بلیتی ها و سرای حاج میرزا از جمله این سراها هستند.
سراها یك راسته ی فرعی دارند كه در دوسوی آن مغازه ها ساخته شده و "دالون" نامیده می شوند. دالون بیشتر در مدخل سرا مشاهده می شود . این بخش از نظر هیاهو، خلوت تر از راسته ها ی اصلی بازاراست و نسبت به سقف بازار از ارتفاع كمتری برخوردار است .
بازار نو دارای یك چهار سوق است؛ از بازار مسگرها به اولین تقاطع كه برسیم چهارسوق مشهود است . با ورود به چهار سوق ، در مقابل ، سه راه بازار دیده می شود كه در سمت راست آن بازار كفاش ها جای دارد . رو به روی بازار كفاش ها سرای بناها جای دارد. چهار سوق هشت طاق گنبدی دارد. بالای هر طاق یك دریچه ی دایره شكل و طرفین هر طاق ، دو دریچه به شكل قلب وجود دارد. چهار سوق دیگر بازار نو، بازار كفاش ها است كه به موازات بازار مسگرها قرار دارد. این چهار سوق به خیابان 19 دی منتهی می شود ودرمقابل سرای بناها واقع است. این بازار دارای 11 طاق گنبدی شكل و یك نیم طاق است كه در وسط هركدام ، یك دریچه ی دایره شكل و در طرفین آن دو دریچه به شكل قلب ساخته شده است .
تیمچه بزرگ قم
تیمچه بزرگ بازار قم درسمت شمال راسته بازار نو، یكی ا ز سه تیمچه ی شهر قم است . این بنا از آثار ارزشمند هنر معماری دوران اسلامی ایران است كه توسط هنرمند برجسته عصر ناصری ، استاد " حسن قمی " مشهور به " معمارباشی" در سال 1301 هـ . ق طراحی و اجرا شد . بانی بنا مرحوم حاج سید محمود طباطبایی تاجر بزرگ قم وپدرمرحوم حاج آقا حسین طباطبایی قمی است. دو تیمچه دیگر این بازار سال ها پیش هنگام احداث خیابان های جدید شهر قم از میان رفت . این دو تیمچه از تیمچه اصلی كوچك تر بودند و وجه تسمیه تیمچه بزرگ به همین امر باز می گردد.
این بنا از نظر وسعت ، هنر معماری و تزیینات ، ازجمله بناها ی منحصر به فرد به شمار می رود. تیمچه بزرگ قم متشكل از بنایی با دوطبقه بالا با 12 غرفه دارای اُرسی های زیباست كه بیشتر آنها از بین رفته اند . بالای حجره ها در زوایا مقرنس گچی مشاهده می شود.
سقف تیمچه سه چشمه است كه قسمت وسطی به دهانه 15 متر وارتفاع 15 متر دارای دو پوشش است . طول این بخش 28 متر وبدون ستون است . چشمه ی میانی با بلندی و دهانه ی 15 متر دارای پوشش آجری ظریف و آراسته با مقرنس گچی درزوایا است . گنبد از نوع عرق چینی و پوشش زیرآن شمسه كاری با اسلوب رسمی بند ی و یزدی بندی است . دراین پوشش ها همچنین روزنه هایی برای تأمین روشنایی داخل بنا در نظر گرفته شده است .
معماری زیبا و مجلل تیمچه ، تجارت تك كالایی آن ، جایگاه طراز اول ، و سكوت و آرامش از ویژگی های تیمچه بزرگ بازار قم است . تیمچه با دو ورودی به راسته بازار نو راه می یابد
مجموعه راسته بازار کهنه و نو
بازار قم با مجموعه ای از راسته، چهار سوق، سرا و تیمچه، جزیی از بافت قدیمی شهر قم به شمار میرود. این مجموعه شامل دو راسته سرپوشیده با پوشش گنبدی است. سرپوشیده بودن بازار از یک سو به سنت معماری بازار باز میگردد و از سوی دیگر به خاطر گرمای شدید تابستان و سرمای زمستان ناشی از هوای کویری قم است. تهویه و نوررسانی بازار از طریق دریچه هاییی که در پوشش گنبدی آن تعبیه شده است صورت میگیرد. این دریچه ها در بالای گنبد به شکل دایره و در دو طرف آن قرار دارند و به شکل قلب مشاهده میشوند. ترکیب نوری که از سقف میتابد و حجم گنبدی سقف، فضایی دلنشین به وجود می آورد. مصالح ساختمانی استفاده شده در بازار قم با توجه به امکانات محیطی از خشت، آجر گل و سنگ است. علاوه بر بخش سرپوشیده بازار دارای سراهایی است که مجتمع های تجاری بدون سقف هستند و معمولا به تجارت عمده می پردازند. این سراها در حقیقت همان کاروان سراهای دیروز هستند و شمار و وسعت آن ها نشان دهنده اهمیت اقتصادی آن ها است. بازار قم در جریان جنگ تحمیلی و بر اثر بمباران قسمت هایی از آن تخریب و بازسازی میگردید. بازار کهنه به دوره صفویان تعلق دارد و در شانزدهم آذرماه سال ۱۳۷۶ با شماره ۱۹۳۸ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
http://qom-barax.blogfa.com/post-22.aspx
بازار قم
بازار قم با مجموعه ای از راسته ، چهار سوق ، سرا و تیمچه ، جزیی از بافت قدیم شهر قم به شمار می رود . این مجموعه شامل دو راسته ی سر پوشیده با پوشش گنبدی است . سرپوشیده بودن بازار یك سو به سنت معماری بازار باز می گردد وازسوی دیگر به خاطر گرمای شدید تابستان و سرمای شدید زمستان وناشی از هوای كویری قم است .
تهویه و نور رسانی بازار از طریق در یچه هایی كه در پوشش گنبدی آن تعبیه شده صورت می گیرد. این دریچه ها در بالای گنبد به شكل دایره و در دو طرف آن قرار دارند و به شكل قلب مشاهده می شوند . تركیب نوری كه از سقف می تابد وحجم گنبدی سقف ، فضایی دلنشین به وجود می آورد.
مصالح ساختمانی مورد استفاده در بازار قم با توجه به امكانات محیطی از خشت، آجر، گل وسنگ فراهم آمده است .
علاوه بر بخش سرپوشیده ، بازار قم دارای سراهایی نیزاست كه مجتمع تجاری بدون سقف هستند و معمولاً به تجارت عمده می پردازند. این سراها در حقیقت همان كاروانسراهای دیروز هستند و شمار و وسعت آنها نشان دهنده اهمیت اقتصادی آنها است.
بخش های وسیعی از بازار قم یعنی بازار كهنه در دوران صفویه و در پیرامون مسجد جامع بنا شد و تا پایان دوره قاجاریه بناهایی كه بدان نیاز بود درآن جای گرفت . در دوران ناصرالدین شاه بازار قم روبه گسترش نهاد و " بازارنو" احداث شد ودر دو سوی این راسته نو، بناها ی تازه ای مثل تیمچه بزرگ ساخته شد . درسال های نخست دوره پهلوی نیز برمبنای ضرورت های تجاری موجود، بخش هایی به بازار نو افزوده شد.
این بازار ابتدا به صورت خطی و به شكل یك پارچه ساخته شد وازمیدان كهنه تا پل علیخانی ادامه داشت . بازارقم تیمچه ها ، سراها و... دیگری را هم در بر می گرفت . حدود پنجاه سال پیش به موازات توسعه شهر قم و به دلیل احداث خیابان های جدید، بازار به چند بخش تقسیم شد وقسمت هایی از آن برای همیشه از میان رفت . درحال حاضر از بازار قدیم قم ، دوبخش " بازار كهنه " و" بازار نو" برجای مانده كه هر كدام از این بازارها حدود یك كیلومتر طول دارد. مساجد موجود در بازار قم با توجه به مقدم بودن وظایف مذهبی مسلمانان بر دیگر امور، كاربری خود را ازگذشته های دور تاكنون حفظ كرده اند. علاوه برمسجد جامع كه نزدیك بازار كهنه قرا ر دارد، در بازاركهنه ونو تعدادی مسجد بزرگ و كوچك با فاصله های اندك برای تأمین نیازهای معنوی كسبه و بازاریان و مشتریان و ساكنان اطراف بازار وجود دارد تا با شنیدن بانگ اذان در كوتاه ترین زمان به ادای نماز بپردازند.
اساساً مسجد در بازار قم به عنوان معبری برای وارد شوندگان مطرح است تا با ذكر و یاد خدا وارد بازار شوند و هنگام نماز، یاد خداوند آنها را از كم فروشی ، تقلب وبی عدالتی باز دارد. همین امر موجب حضور توام بازار ومسجد طی قرون متمادی شده است. مسجد روابط روحی و معنوی حیات اجتماعی را تأمین می كند و بازار، روابط اقتصادی جامعه را حیات می بخشد.
مساجد موجود در بازار قم عبارت اند از : مسجد مسگرها ، مسجد ملا جعفر ، مسجد امام حسین (ع) ، و دو مسجد بدون نام دیگر در بازار نو و مسجد نجارها ، مسجد رضویه ، مسجد میدان كهنه ( پامنار) و دو مسجد نماز خانه ای در بازار كهنه.
درنتیجه ی تحولات اجتماعی – اقتصادی دهه های اخیر، به تدریج كالبد سنتی بازار متحول شده و فضاهای جدید و آراسته ، بافت سنتی بازار را برهم زد ه است . در بازار نو سه پاساژ" قائم "، " حجت " و" بوعلی سینا " جایگزین بخش هایی از بناهای قدیمی شده اند.
بازار كهنه
در دو سوی بازار كهنه هسته ی اولیه شهر قم یعنی محله ی " عربستان " و محله ی " لب چال " قرار دارد . كوچه عربستان كه محله عربستان حول آن شكل گرفته ، از دروازه ری آغاز ودر محل بازار نو به گذر " عشقعلی " ختم می شود. این كوچه به احتمال یقین همان راه عراق واین محله نخستین قرار گاه مسلمانان بوده است . این بازار سرپوشیده كه از خیابان 45 متری عمار یاسر شروع شده و به میدان كهنه نزدیك خیابان طالقانی ختم می شود ، امروزه بیشتر به كارگاه ها اختصاص یافته است.
طول راسته ی بازار كهنه حدود یك كیلومتراست و خانه های مسكونی درمیان آن وجود ندارد. سقف این بازار از پوشش گنبدی ساخته شده است . این بازار دارای یك سرای بدون نام و سرایی به نام كاروانسرای ملا حسین است .
در قسمت انتهایی بازار كهنه ، میدانگاهی مستطیل شكل قرا ر دارد كه به نام " میدان كهنه " ، معروف و فضایی بازاست كه دورتا دورآن را مغازه های مختلف در بر گرفته است . در وسط این میدان ، دست فروشان به فروش میوه وتره بار مشغول اند . این قسمت دارای سقف كاذبی است كه توسط دست فروشان ایجاد شده است . در " میدان كهنه" مسجدی هم به همین نام وجود دارد كه دارای برجی تاریخی است.
بازار نو
این بازار سرپوشیده شامل بازار مسگرها ، كفاش ها، راسته بازار و بازارچه حسین آباد است. این بازار ازسوی بازار مسگرها به خیابان 19 دی واز سمت بازارچه حسین آباد به خیابان طالقانی راه می یابد . یك قسمت ازاین بازار به دلیل احداث خیابان از آن جدا شده وخود به بازار نوشهرت یافته است . درخیابان آستانه و خیابان آیت الله نجفی مرعشی ( ارم ) دیگر ورودی های بازار نو قرار دارد. بازار مسگرها تا چهار سوق ادامه می یابد واز آن پس " راسته بازار" و انتهای آن را " بازار چه حسین آباد " می نامند . در اواسط این بازارچه میدانگاهی بدون سقف وجود دارد كه محل خرید وفروش تره بار است.
طول راسته ی بازار حدود یك كیلو متر و عرض آن به شش متر می رسد . كوچه ها ی تنگ مسكونی با محورهای فرعی به عرض دو تا سه متر به بازار پیوسته اند. این قسمت از بازار یك طبقه است اما داخل حجره ها یك نیم طبقه برای انبار كالا ساخته شده است . درمیان راسته بازار نو نیز خانه های مسكونی وجود ندارد.
سقف راسته بازار شامل چهار نیم طاق و 78 طاق گنبدی و ارتفاع آن حدود شش متر است كه به صورت یك ردیف گنبد مشاهده می شود. ابتدای كوچه ها ی حاشیه ی بازار به هنگام پیوستن به راسته بازارنیز طاق بندی شده است.
بیشتر سراهای بازار قم در بازار نو و در جنوب راسته ی بازارنو قراردارند . نام این سراها اغلب از نام كالایی كه در آن معامله می شد و یا از نام بینانگذار آنها گرفته شده است . سرای بناها ، سرای صدراعظم ، سرای همدانی ها ، سرای حاج عسگرخان ، سرای حاج عباسقلی ، سرای بلیتی ها و سرای حاج میرزا از جمله این سراها هستند.
سراها یك راسته ی فرعی دارند كه در دوسوی آن مغازه ها ساخته شده و "دالون" نامیده می شوند. دالون بیشتر در مدخل سرا مشاهده می شود . این بخش از نظر هیاهو، خلوت تر از راسته ها ی اصلی بازاراست و نسبت به سقف بازار از ارتفاع كمتری برخوردار است .
بازار نو دارای یك چهار سوق است؛ از بازار مسگرها به اولین تقاطع كه برسیم چهارسوق مشهود است . با ورود به چهار سوق ، در مقابل ، سه راه بازار دیده می شود كه در سمت راست آن بازار كفاش ها جای دارد . رو به روی بازار كفاش ها سرای بناها جای دارد. چهار سوق هشت طاق گنبدی دارد. بالای هر طاق یك دریچه ی دایره شكل و طرفین هر طاق ، دو دریچه به شكل قلب وجود دارد. چهار سوق دیگر بازار نو، بازار كفاش ها است كه به موازات بازار مسگرها قرار دارد. این چهار سوق به خیابان 19 دی منتهی می شود ودرمقابل سرای بناها واقع است. این بازار دارای 11 طاق گنبدی شكل و یك نیم طاق است كه در وسط هركدام ، یك دریچه ی دایره شكل و در طرفین آن دو دریچه به شكل قلب ساخته شده است .
تیمچه بزرگ قم
تیمچه بزرگ بازار قم درسمت شمال راسته بازار نو، یكی ا ز سه تیمچه ی شهر قم است . این بنا از آثار ارزشمند هنر معماری دوران اسلامی ایران است كه توسط هنرمند برجسته عصر ناصری ، استاد " حسن قمی " مشهور به " معمارباشی" در سال 1301 هـ . ق طراحی و اجرا شد . بانی بنا مرحوم حاج سید محمود طباطبایی تاجر بزرگ قم وپدرمرحوم حاج آقا حسین طباطبایی قمی است. دو تیمچه دیگر این بازار سال ها پیش هنگام احداث خیابان های جدید شهر قم از میان رفت . این دو تیمچه از تیمچه اصلی كوچك تر بودند و وجه تسمیه تیمچه بزرگ به همین امر باز می گردد.
این بنا از نظر وسعت ، هنر معماری و تزیینات ، ازجمله بناها ی منحصر به فرد به شمار می رود. تیمچه بزرگ قم متشكل از بنایی با دوطبقه بالا با 12 غرفه دارای اُرسی های زیباست كه بیشتر آنها از بین رفته اند . بالای حجره ها در زوایا مقرنس گچی مشاهده می شود.
سقف تیمچه سه چشمه است كه قسمت وسطی به دهانه 15 متر وارتفاع 15 متر دارای دو پوشش است . طول این بخش 28 متر وبدون ستون است . چشمه ی میانی با بلندی و دهانه ی 15 متر دارای پوشش آجری ظریف و آراسته با مقرنس گچی درزوایا است . گنبد از نوع عرق چینی و پوشش زیرآن شمسه كاری با اسلوب رسمی بند ی و یزدی بندی است . دراین پوشش ها همچنین روزنه هایی برای تأمین روشنایی داخل بنا در نظر گرفته شده است .
معماری زیبا و مجلل تیمچه ، تجارت تك كالایی آن ، جایگاه طراز اول ، و سكوت و آرامش از ویژگی های تیمچه بزرگ بازار قم است . تیمچه با دو ورودی به راسته بازار نو راه می یابد
مجموعه راسته بازار کهنه و نو
بازار قم با مجموعه ای از راسته، چهار سوق، سرا و تیمچه، جزیی از بافت قدیمی شهر قم به شمار میرود. این مجموعه شامل دو راسته سرپوشیده با پوشش گنبدی است. سرپوشیده بودن بازار از یک سو به سنت معماری بازار باز میگردد و از سوی دیگر به خاطر گرمای شدید تابستان و سرمای زمستان ناشی از هوای کویری قم است. تهویه و نوررسانی بازار از طریق دریچه هاییی که در پوشش گنبدی آن تعبیه شده است صورت میگیرد. این دریچه ها در بالای گنبد به شکل دایره و در دو طرف آن قرار دارند و به شکل قلب مشاهده میشوند. ترکیب نوری که از سقف میتابد و حجم گنبدی سقف، فضایی دلنشین به وجود می آورد. مصالح ساختمانی استفاده شده در بازار قم با توجه به امکانات محیطی از خشت، آجر گل و سنگ است. علاوه بر بخش سرپوشیده بازار دارای سراهایی است که مجتمع های تجاری بدون سقف هستند و معمولا به تجارت عمده می پردازند. این سراها در حقیقت همان کاروان سراهای دیروز هستند و شمار و وسعت آن ها نشان دهنده اهمیت اقتصادی آن ها است. بازار قم در جریان جنگ تحمیلی و بر اثر بمباران قسمت هایی از آن تخریب و بازسازی میگردید. بازار کهنه به دوره صفویان تعلق دارد و در شانزدهم آذرماه سال ۱۳۷۶ با شماره ۱۹۳۸ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
http://qom-barax.blogfa.com/post-22.aspx
http://forum.bazarnegar.com/index.php?topic=1292.0
http://forum.bazarnegar.com/index.php?topic=1297.0
تیمچه بزرگ شهر قم
این بنا به دوره ناصرالدین شاه قاجار به سال ۱۳۱۰ هجری قمری تعلق دارد و اثر ارزشمن و با شکوهی از آثار هنر معماری اسلامی است که توسط استاد حسن معمار قمی هنرمند مشهور آن دوران طراحی و بنا گردیده است. بانی این بنای با شکوه مرحوم حاج سید محمود طباطبایی تاجر بزرگ قم و پدر مرحوم حاج سید حسین طباطبائی قمی است تیمچه بزرگ با دو ورودی رو به راسته بازار نو، سقف آن دارای سه گنبد و دو نیم گنبد و بی ستون است و مجموعا به درازای ۲۷ متر، چشمه میانه و مرکزی با بلندی و دهانه پانزده متر با پوشش آجری ظریف و آراسته با مقرنس گچی در زوایا در طول 28 متر امتداد میابد و خود گنبد از نوع عرقچینی ولی پوشش زیرین (آهیانه) آن شمسه کاری با اسلوب رسمی بندی و یزدی بندی است. تیمچه در مجموع دارای بیست حجره تحتانی و دوازده غرفه فوقانی استف گرداگرد غرفه ها و حجرات تیمچه، آراسته به درها و پنجره های ارسی زیبا گره سازی شده بود که اکنون نیز نمونه هایی از آن مشهود است. این اثر در یازدهم آذرماه سال۱۳۷۶ با شماره ۱۹۰۲ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
http://qom-barax.blogfa.com/post-22.aspx
http://forum.bazarnegar.com/index.php?topic=1290.0
+ نوشته شده در چهارشنبه ۱۳۸۸/۰۹/۰۴ ساعت 21:24 توسط یاسری
|